NK Cell (Natural Killer Cell) ~ SOCIAL WEB RADIO NETWORK:
NK cell คืออะไร
ระบบภูมิคุ้มกัน (Immune System) เป็นหนึ่งในกลไกสำคัญ
ในการทำงานของร่างกาย ซึ่งมีหน้าที่ดูแล
และป้องกันไม่ให้เกิดการติดเชื้อในร่างกายมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นเชื้อไวรัส
เชื้อแบคทีเรีย หรือเชื้อโรคอื่นๆ และยังมีหน้าที่ในการกำจัด
ป้องกันการเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติเช่นเซลล์มะเร็งอีกด้วย
ระบบภูมิคุ้มกัน
ประกอบขึ้นด้วย เซลล์ และสารเคมี ที่ร่างกายสร้างขึ้นมา
ภายในร่างกายได้แก่ เซลล์เม็ดเลือดขาว โดย NK Cell นี้
จะถูกสร้างขึ้นภายในไขกระดูก จากนั้นจะเคลื่อนที่เข้าสู่กระแสเลือด
และเนื้อเยื่อต่าง ๆ เพื่อเฝ้าระวังการติดเชื้อต่อไป
NK Cell (Natural Killer Cell)
คือเม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่มีอยู่ในร่างกาย พบได้เพียง15%
ของจำนวนเม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์(Lymphocyte)ทั้งหมด1
แต่มีหน้าที่สำคัญในการทำลายเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัสและเซลล์มะเร็ง
โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการกระตุ้นและการเรียนรู้ต่อเซลล์ที่ผิดปกตินั้น
(Antigen Stimulation)
ดังนั้นเม็ดเลือดขาว NK Cell
จึงมีบทบาทสำคัญซึ่งเปรียบเสมือนด่านแรกของระบบภูมิคุ้มกัน (Innate Immune
System)
ในการค้นหาและทำลายเซลล์มะเร็งในระยะเริ่มต้นและควบคุมการติดเชื้อไวรัสต่างๆ2
การศึกษาพบว่าประสิทธิภาพการทำงานของเม็ดเลือดขาว NK Cell
จะลดลงเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
ซึ่งสัมพันธ์กับอุบัติการณ์ของมะเร็งที่เพิ่มมากขึ้นตามอายุ3-7
แต่นอกจากอายุแล้วยังมีปัจจัยที่ทำให้ความสามารถของ NK cell อ่อนแอลง เช่น
- พักผ่อนไม่เพียงพอ8 นอนหลับไม่ครบ 8 ชั่วโมงต่อวัน
- ไม่ออกกำลังกาย เนื่องจากการออกกำลังกาย เป็นวิธีที่ช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันให้ทำงานได้ดีขึ้น
- รับประทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่น การรับประทานน้ำตาล หรือไขมันสูง และรับประทานผักผลไม้ไม่เพียงพอ จะส่งผลเสียต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย เนื่องจากร่างกายไม่มีแร่ธาตุ และวิตามิน ที่ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรงมากพอ
- เครียดสะสม
เพราะเมื่อในร่างกายมีความเครียดสูงขึ้น
ฮอร์โมนความเครียดจะไปกดภูมิคุ้มกันให้อ่อนแอลง
จนร่างกายเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่ายขึ้น
NK cell ทำลายเซลล์มะเร็งอย่างไร ?
NK Cell (Natural Killer Cell) หรืออาจเรียกว่า เซลล์นักฆ่าตามธรรมชาติ
คือเม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่ง (Cytotoxic lymphocyte)
ที่สำคัญต่อระบบภูมิคุ้มกันโดยธรรมชาติในร่างกาย
มีหน้าที่ในการทำลายเซลล์ที่ติดเชื้อไวรัสและตอบสนองต่อการก่อตัวของก้อนมะเร็ง
NK cell มีความสามารถพิเศษในการทำลายเซลล์แปลกปลอม
ที่แตกต่างจากเม็ดเลือดขาวชนิดอื่นในร่างกาย
โดยมันมีความสามารถในการรับรู้และฆ่าเซลล์ที่ผิดปกติได้โดยไม่ต้องรอการกระตุ้นโดยแอนติบอดี้และสารบนผิวเซลล์
(MHC: histocompatibility complex) เหมือนเม็ดเลือดขาวชนิดอื่นๆ
ส่งผลให้เกิดปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันเร็วขึ้น ทำให้มันได้รับการขนานนามว่า
“นักฆ่าตามธรรมชาติ”
อย่างไรก็ตามในภาวะปกติ เม็ดเลือดขาว NK Cell
พบได้ค่อนข้างน้อยในกระแสเลือด โดยพบเพียง 15%
ของจำนวนเม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์ (Lymphocyte) ทั้งหมด
อีกทั้งการศึกษาพบว่าจำนวนของเม็ดเลือดขาว NK Cell
จะลดลงเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น
ซึ่งสัมพันธ์กับอุบัติการณ์ของมะเร็งที่เพิ่มมากขึ้นตามอายุ
ปัจจุบันทางการแพทย์สามารถตรวจ NK Cell Count และ NK Activity ได้ เพื่อประเมินความสามารถในการทำลายเชื้อไวรัสและเซลล์มะเร็งของแต่ละบุคคลได้จากการเจาะเลือด
ดังนั้นผู้ที่ควรได้รับประโยชน์จากการตรวจคือสำหรับผู้ที่ตรวจแล้วพบว่า
มีระดับภูมิคุ้มกันต่ำกว่าปกติ ซึ่งนั้นหมายถึง
กลุ่มคนที่มีโอกาสติดเชื้อไวรัสได้บ่อยขึ้น
หายยากขึ้นร่วมทั้งมีความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งเพิ่มขึ้นด้วย เราจึง
แนะนำการตรวจ NK cell ในคนที่มีความเสี่ยงต่างๆ เช่น
- คนที่มีการติดเชื้อบ่อยครั้ง เช่น เริม, งูสวัด, โรคตับอักเสบ, เป็นหวัดบ่อย, เป็นไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ เอ หรือ บี, ไข้หวัดนก เป็นต้น
- บุคคลในครอบครัวมีประวัติการเป็นโรคมะเร็ง
- มีสภาวะอ่อนล้าเรื้อรัง
- มีประวัติการสูบบุหรี่อย่างหนัก
- คนที่ต้องสัมผัสกับฮอร์โมนหรือสารพิษ มลพิษจากสิ่งแวดล้อมเป็นระยะเวลานาน
- คนที่มีสุขภาพดี ที่ต้องการตรวจติดตามการทำงานของภูมิคุ้มกันที่มีกันที่มีมาแต่กำเนิด ซึ่งเป็นภูมิแบบไม่จำเพาะเจาะจงของตนเอง (nonspecific defense mechanism)
